Yasin Suresi

İftar Duası: Zehebe'z-Zameü

Peygamberimiz orucunu açınca bunu söylerdi.

Tam ekran oku

ذَهَبَ الظَّمَأُ، وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ، وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ

Zehebe'z-zameü, ve'btelleti'l-urûk, ve sebete'l-ecru inşâallâh.

Susuzluk gitti, damarlar ıslandı, sevap da inşallah sabit oldu.

Kaynak: Ebû Dâvûd, Savm (2357); İbn Ömer rivayeti

İftar Duası Anlamı

Zehebe'z-zameü duası üç kısa cümleden oluşur ve oruçlunun o anki hâlini anlatır. İlk cümle susuzluğun gittiğini söyler: gün boyu süren zorluk bitmiştir. İkinci cümle damarların ıslandığını söyler: beden rahatlamış, su ve yemekle yeniden canlanmıştır.

Üçüncü cümle ise geçici olandan kalıcı olana geçer: sevap da inşallah sabit oldu. Susuzluk birkaç saatte unutulur, fakat orucun karşılığı kalır. Oruçlu, sevabının kesinleştiğini iddia etmez; “inşallah” diyerek bunu Allah'ın dilemesine bağlar. Kısa bir duada hem şükür, hem umut, hem de tevazu vardır.

Duanın ifadeleri geçmiş zamandadır: susuzluk gitti, damarlar ıslandı. Rivayette de Peygamberimizin bunu “orucunu açınca” söylediği geçer. Bu yüzden duayı ilk yudumdan sonra okumak, sözlerin anlamına en uygun olanıdır.

İftar Duasının Kaynağı

Bu duayı Abdullah b. Ömer rivayet eder: Peygamberimiz orucunu açınca bu sözleri söylerdi (Ebû Dâvûd, Savm 2357). Dârekutnî bu rivayetin senedini hasen saymış, Elbânî de hasen kabul etmiştir.

Türkiye'de çok okunan “Allâhümme leke sumtü” duası ise bir tâbiînin Peygamberimizden sahabi adı anmadan naklettiği mürsel bir rivayettir ve senedi zayıftır (Ebû Dâvûd, Savm 2358). Bu nedenle Peygamberimizden nakledilen iftar duaları arasında senedi en sağlam olanı Zehebe'z-zameü'dür. İki duayı birlikte okumakta bir sakınca yoktur.

İftar Duası ve İftarın Sünnetleri

İftarla ilgili sahih rivayetler birkaç güzel alışkanlığı öğretir:

İftar Duası Nasıl Ezberlenir?

Zehebe'z-zameü duası üç kısa cümledir ve her cümle bir öncekinin devamıdır. Anlam sırasını akılda tutmak ezberi kolaylaştırır:

Sık Sorulan Sorular

İftar duası ne zaman okunur?

Besmeleyle orucu açtıktan sonra, ilk yudumlardan sonra okunur. Duanın sözleri susuzluğun gittiğini anlattığı için oruç açıldıktan sonra söylenmesi rivayetin ifadesine uygundur.

İftar duası okunmazsa oruç olur mu?

Olur. İftar duası orucun şartı değildir. Duayı bilmeyen ya da unutan kişinin orucu geçerlidir.

Hangi iftar duası doğru?

Zehebe'z-zameü duasının senedi hasendir. Allâhümme leke sumtü duası mürsel ve zayıf bir rivayetle gelir, fakat anlamı güzeldir. İkisi de okunabilir.

Oruç neyle açılır?

Sünnet olan, taze ya da kuru hurmayla açmaktır; hurma yoksa su ile açılır. Bunlar bulunmazsa başka bir yiyecekle açmakta sakınca yoktur.

İftar ettirene ne dua edilir?

Peygamberimizin ev sahibine yaptığı “Eftara indekümü's-sâimûn” duası okunur; bu dua ve kaynağı sitemizde ayrı bir sayfada anlatılır.