Yasin Suresi

Teşrik ve Bayram Tekbiri

Hanefî mezhebinde Arefe günü sabah namazından bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar her farzdan sonra bir kez okunması vaciptir. Bayram namazına giderken de okunur.

Tam ekran oku

اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ وَلِلَّهِ الْحَمْدُ

Allâhu ekber Allâhu ekber, lâ ilâhe illallâhu va'llâhu ekber, Allâhu ekber ve lillâhi'l-hamd.

Allah en büyüktür, Allah en büyüktür. Allah'tan başka ilah yoktur ve Allah en büyüktür. Allah en büyüktür ve hamd Allah'a aittir.

Kaynak: İbn Ebî Şeybe, el-Musannef (Salâtü'l-îdeyn, teşrik tekbiri bâbı); Abdullah b. Mes'ûd'un uygulaması (mevkuf, sahih senetle). Hanefî mezhebinde teşrik tekbiri olarak okunur.

Teşrik Tekbiri Ne Demek?

Teşrik kelimesi sözlükte “doğuya doğru gitmek” ve “yüksek sesle tekbir almak” gibi anlamlara gelir. Zilhicce'nin 11, 12 ve 13. günlerine teşrik günleri denir. Bu adın, kurban etlerinin güneşte kurutulmasından, bayram namazının güneş doğup yükseldikten sonra kılınmasından ya da bu günlerde getirilen tekbirlerden geldiği söylenmiştir (TDV İslâm Ansiklopedisi, Teşrîk maddesi). Diyanet'in İslam İlmihali ise Arefe ile bayramın dört gününü birlikte, “tekbir günleri” anlamında teşrik günleri olarak anar.

Kur'an bu günlerde Allah'ın anılmasını ister: “Sayılı günlerde (teşrik günlerinde) Allah’ı anın.” (Bakara 2:203). Fakihlerin çoğu bu ayetteki zikri teşrik tekbiri olarak anlamıştır. Peygamberimiz de teşrik günlerinin yeme, içme ve Allah'ı anma günleri olduğunu bildirmiştir (Müslim, Sıyâm 1141).

Tekbirin sözleri üç parçadır: Allah'ın büyüklüğü iki kez söylenir, araya kelime-i tevhid girer, sonunda yeniden tekbir ve hamd gelir. Hanefî ve Hanbelî mezheplerinde bu lafız kullanılır. İmam Mâlik ve İmam Şâfiî ise üç kez “Allâhu ekber” denileceğini söylemiştir; bu iki mezhebin sonraki fakihleri Hanefîlerin lafzını da uygun görmüştür.

Teşrik Tekbiri Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?

2027 yılında teşrik tekbiri 15 Mayıs Cumartesi günü sabah namazıyla başlar, 19 Mayıs Çarşamba günü ikindi namazıyla biter. Bu süre Arefe gününün beş vakti, bayramın ilk üç gününün on beş vakti ve dördüncü günün sabah, öğle ve ikindi vakitleriyle toplam 23 farz namazdır.

Ebû Hanîfe tekbirin Arefe sabahından bayramın birinci günü ikindisine kadar, sekiz vakit getirileceğini söylemiştir. Öğrencileri Ebû Yûsuf ile İmam Muhammed ise süreyi bayramın dördüncü günü ikindisine kadar uzatmıştır. Hanefî mezhebinde bu ikinci görüş tercih edilmiştir; Diyanet de 23 vakti esas alır. Bu görüş, Hz. Ali'nin Arefe sabahından teşrik günlerinin son günü ikindisine kadar tekbir getirdiğini anlatan rivayetle de örtüşür (İbn Ebî Şeybe, el-Musannef; Hâkim, el-Müstedrek). Elbânî bu uygulamanın Hz. Ali'den sahih olarak geldiğini belirtir.

Teşrik Tekbiri Kimlere Vaciptir, Nasıl Getirilir?

Diyanet'in İslam İlmihali'ne göre teşrik tekbiri cemaatle kılana da tek başına kılana da, yolcuya da yolcu olmayana da, erkeğe de kadına da vaciptir. Uygulamada şunlara dikkat edilir:

Bayram Tekbiri

Aynı sözler bayramda da söylenir. Bayram namazına giderken yolda tekbir getirilir. Kurban Bayramı'nda bu tekbir açıktan söylenir. Ramazan Bayramı'nda fakihlerin çoğu yine açıktan söylenmesini, Ebû Hanîfe ise gizli söylenmesini uygun görmüştür (TDV İslâm Ansiklopedisi, Tekbir maddesi). Bayram hutbesine de imam bu tekbirle başlar ve cemaat onunla birlikte tekbir getirir.

Bazı sahabîler bu günlerde tekbiri yalnız namazlara bağlamazdı. Buhârî'nin aktardığına göre Hz. Ömer Mina'daki çadırında tekbir getirir, mescittekiler ve çarşıdakiler ona katılır, Mina tekbirle çınlardı. İbn Ömer de o günlerde namazların ardından, yatağında, oturduğu ve yürüdüğü yerde tekbir getirirdi (Buhârî, Îdeyn, 12. bâb). Ümmü Atıyye, bayram günü adetli kadınların bile dışarı çıkarıldığını, insanların arkasında durup onlarla birlikte tekbir getirdiklerini anlatır (Buhârî, Îdeyn 971; Müslim, Salâtü'l-îdeyn 890).

Sık Sorulan Sorular

Teşrik tekbiri kaç defa getirilir?

Her farz namazdan sonra bir kez getirilir. Hanefî mezhebinde vacip olan budur.

Teşrik tekbiri sünnet namazlardan sonra da getirilir mi?

Hanefî mezhebinde hayır; tekbir yalnız farz namazlardan sonra getirilir. Şâfiî mezhebinde tercih edilen görüşe göre ise nafile namazlardan sonra da getirilir.

Kadınlar teşrik tekbiri getirir mi?

Evet. Diyanet'in İslam İlmihali'ne göre teşrik tekbiri kadınlara da vaciptir. Kadınlar tekbiri sessizce söyler.

Teşrik tekbiri unutulursa ne olur?

Selamdan sonra hatırlayan kişi henüz konuşmamış ve camiden çıkmamışsa tekbiri getirir. Konuştuktan ya da camiden çıktıktan sonra hatırlarsa artık tekbir getirmez.