Yasin Suresi

Binek Duası

Araca veya bineğe binerken okunur; dua 13. âyetin ortasında Sübhânellezî sözüyle başlar.

Tam ekran oku

Zuhruf Suresi 13-14. ayetler

  1. 13

    لِتَسْتَوُ۫ا عَلٰى ظُهُورِه۪ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ اِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحَانَ الَّذ۪ي سَخَّرَ لَنَا هٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِن۪ينَۙ ﴿١٣﴾

    Li testevu ala zuhurihi summe tezkuru ni'mete rabbikum izesteveytum aleyhi, ve tekulu subhanellezi sehhare lena haza ve ma kunna lehu mukrinin.

    böylece onların sırtına binip üzerlerine yerleşince, Rabbinizin nimetini anarak: Bunu bizim hizmetimize vereni tesbih ve takdis ederiz, yoksa biz bunlara güç yetiremezdik, diyesiniz.

  2. 14

    وَاِنَّٓا اِلٰى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ ﴿١٤﴾

    Ve inna ila rabbina le munkalibun.

    Biz şüphesiz Rabbimize döneceğiz (demelisiniz).

Zuhruf Suresi'nde oku

Ayetler Hangi Bağlamda Geçer?

Zuhruf suresinin 9. ayeti müşriklerin bir itirafını hatırlatır: gökleri ve yeri yaratanın Allah olduğunu kabul ederler. Diyanet'in Kur'an Yolu tefsirine göre sonraki ayetler onların inançlarındaki çelişkiye dikkat çeker ve nimetleri sayarak onları dolaylı olarak tevhide çağırır: üzerinde yaşanacak yer, yollar, ölçülü yağmur, bütün çiftler ve insanı taşıyan gemiler ile hayvanlar (Zuhruf 43:9-12).

Bu sayım bir sözle biter. 13. ayet, binitlere yerleşen kişiye önce Rabbinin nimetini anmasını, sonra bu sözü söylemesini öğretir. Kurtubî'ye göre Allah bu ayetlerle binek hayvanlarına binerken söylenecek sözü, Hûd suresinde de Hz. Nûh'un diliyle gemiye binerken söylenecek sözü öğretmiştir: “Bismillâhi mecrâhâ ve mürsâhâ” (Hûd 11:41). Bu ayet sitemizde ayrı bir sayfada yer alır.

Ayetteki “sahhara” kelimesini Kurtubî “bize boyun eğdirdi” diye açıklar. Kur'an Yolu da hayvanlardan binme ve yük taşımada yararlanmanın onların evcilleşme yeteneğine bağlı olduğunu, Allah bu yeteneği vermeseydi bu hizmetten yararlanılamayacağını hatırlatır.

Önce Nimeti Anmak

Ayet, sözden önce bir adım daha ister: “Rabbinizin nimetini anarak.” Taberî bu kısmı açıklarken tâbiî Ebû Miclez'in başından geçen bir olayı nakleder. Ebû Miclez bineğine binince bu ayeti okudu. Peygamberimizin ailesinden biri, bir rivayete göre Hz. Hasan, onu duyunca “Böyle mi emrolundun?” diye sordu. Ona önce Allah'a, İslam'a hidayet ettiği, Hz. Muhammed'i göndererek lütufta bulunduğu ve bizi insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetten kıldığı için hamd etmesini, ayeti ondan sonra okumasını öğretti.

Taberî aynı yerde tâbiî Tâvûs'un binerken “Allâhümme hâzâ min mennike ve fadlik” (Allahım, bu senin lütfun ve ihsanındır) deyip ardından ayeti okuduğunu da aktarır. İki rivayet de aynı noktaya dikkat çeker: binilen araç, Allah'ın verdiği nimetlerin yalnızca biridir.

Mukrinîn Ne Demek?

“Ve mâ künnâ lehû mukrinîn” cümlesindeki “mukrin”, bir şeye denk gelen, onu idare etmeye gücü yeten demektir. Taberî kelimenin “güç yetirenler” anlamına geldiğini İbn Abbas, Katâde ve Süddî'den nakleder. Katâde bunu “Ne elimizle ne de gücümüzle” diye açıklar. İbn Zeyd'in sözü ise ayetin ruhunu özetler: “Onu ancak seninle idare edebiliriz; sen olmasaydın ona ne gücümüz yeterdi ne de onu idare edebilirdik.”

Kurtubî, Mâverdî'den şu olayı aktarır: Tâbiî Süleyman b. Yesâr'ın anlattığına göre bir topluluk yolculukta bineklerine binerken bu ayeti okudu. Aralarında zayıf bir deveye binen bir adam ise “Ben buna denk gelirim” dedi. Deve sıçradı, adamı yere attı ve boynunu kırdı. Ayet, insanın bindiği şeye kendi gücüyle hâkim olduğunu sanmamasını öğretir.

Rabbimize Döneceğiz: Binerken Ahireti Anmak

İbn Kesîr 14. ayeti “Ölümümüzden sonra O'na varacağız; en büyük yolculuğumuz O'nadır” diye açıklar ve bunu dünya yolculuğuyla ahiret yolculuğunu hatırlatma üslubu sayar. Kur'an'ın azıktan söz ederken takva azığını, elbiseden söz ederken takva elbisesini hatırlatması da böyledir (Bakara 2:197; A'râf 7:26).

Kurtubî bu sözün binerken söylenmesinin hikmetini şöyle açıklar: Binmek tehlikeli bir iştir ve insanı helake götürebilecek sebeplerle temas etmektir. Bu yüzden binen kişiye o anda Rabbine dönüşü unutmaması emredilmiştir; belki de bu binişi, Allah'ın bilgisinde onun ölüm sebebidir ve kendisi bundan habersizdir. Kişi bunu kalbiyle ve diliyle anarak Allah'a kavuşmaya hazır olmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Binek duası ile yolculuk duası aynı mı?

Hayır. Binek duası Zuhruf suresinin bu iki ayetidir ve binitlere binerken okunur. Yolculuk duası ise bu ayetleri de içine alan, Peygamberimizin sefere çıkarken okuduğu uzun duadır (Müslim, Hac 1342). Hz. Ali'nin ayetleri besmele, hamd, tekbir ve istiğfarla birlikte okuduğu şekil de sitemizde araca binerken okunacak dua olarak ayrı bir sayfada yer alır.

Bu ayetler arabaya ve uçağa binerken de okunur mu?

Evet. Ayet, karada ve denizde insanı taşıyan binitleri anar: “bineceğiniz gemiler ve hayvanlar” (Zuhruf 43:12). Otomobil, otobüs, tren ve uçak da insanın hizmetine verilmiş binitlerdir; ayetler bunlara binerken de okunur.

Araçtan inerken ne denir?

Taberî'nin naklettiğine göre Katâde, gemiye binerken “Bismillâhi mecrâhâ ve mürsâhâ”, bineğe binerken bu ayetlerin, inince de “Allâhümme enzilnâ münzelen mübâreken ve ente hayru'l-münzilîn” sözünün söylenmesini öğütlemiştir. Bu söz, Mü'minûn suresinin 29. ayetinde Hz. Nûh'a öğretilen duadır: “Rabbim! Beni bereketli bir yere indir. Sen, iskân edenlerin en hayırlısısın.”