Sübhâne Rabbike
Duaların ve tesbihlerin sonunda okunur.
Sübhâne Rabbike Arapça ve Türkçe Okunuşu (Sâffât 180-182)
- 180
سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَۚ ﴿١٨٠﴾
Subhane rabbike rabbil izzeti amma yasifun.
Senin izzet sahibi Rabbin, onların isnat etmekte oldukları vasıflardan yücedir, münezzehtir.
- 181
وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَل۪ينَۚ ﴿١٨١﴾
Ve selamun alel murselin.
Gönderilen bütün peygamberlere selam olsun!
- 182
وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَ ﴿١٨٢﴾
Vel hamdu lillahi rabbil alemin.
Âlemlerin Rabbi olan Allah'a da hamd olsun!
Sübhâne Rabbike Ne Anlatır?
Sâffât suresi bu üç ayetle biter. Üç ayet üç ayrı övgüdür: Allah'ı noksanlıklardan tenzih, peygamberlere selam ve âlemlerin Rabbine hamd.
Taberî “Rabbi'l-izzeti” sözünü “kuvvet ve güç sahibi Rab”, “ammâ yasifûn” sözünü de Kureyş müşriklerinin “Allah çocuk edindi”, “melekler Allah'ın kızlarıdır” gibi iftiraları diye açıklar. Kur'an Yolu da bu ayetlerin, sure boyunca eleştirilen yanlış tanrı inançlarına karşı Allah'ı tenzih ettiğini ve surede anılan peygamberleri selamla andığını belirtir. Taberî'ye göre peygamberlere selam, onlar için Allah'tan büyük azap gününün dehşetinden ve her türlü kötülükten bir güvencedir.
İbn Kesîr tesbih ile hamdin neden birlikte anıldığını açıklar: Tesbih, Allah'ı noksanlıktan uzak tutmayı doğrudan, O'nun kemalini dolaylı olarak ifade eder. Hamd ise kemal sıfatlarını doğrudan, noksanlıktan uzak oluşu dolaylı olarak ifade eder. Bu yüzden ikisi bu ayetlerde ve Kur'an'ın birçok yerinde bir arada gelir.
Duaların ve Kur'an Okumanın Sonunda Okunması
Kur'an Yolu tefsirine göre bu üç ayet Allah'ı takdis ve tenzih ederek övgüyle anmanın ve peygamberleri anmanın en güzel ifadeleri olduğu için, özellikle Kur'an'dan bir bölüm okunduktan ve dua edildikten sonra okunması müslümanlar arasında gelenek hâline gelmiştir. Namazdan sonraki tesbihatın bu ayetlerle bitirilmesi sitemizdeki namaz tesbihatı sayfasında anlatılır.
Kurtubî de Yûnus suresinin 10. ayetini açıklarken duayı hamd ile bitirmeyi müstehap sayar ve bu üç ayeti okumayı güzel bulur; bu görüş sitemizde Ve Âhiru Da'vâhüm sayfasında yer alır.
Sübhâne Rabbike Hakkındaki Rivayetler ve Değerleri
Bu ayetlerin namazın, meclisin ve duanın sonunda okunmasının faziletine dair rivayetler ve hadis âlimlerinin hükümleri şöyledir:
- Ebû Saîd el-Hudrî'den: Peygamberimiz namazının sonunda ya da namazdan ayrılırken bu ayetleri okurdu (Ebû Ya'lâ, Müsned). İbn Kesîr senedinin zayıf olduğunu söyler; râvisi Ebû Hârûn el-Abdî'yi Nesâî metruk sayar.
- Zeyd b. Erkam'dan: Her namazın ardından bu ayetleri üç kez okuyan, sevabı en dolu ölçekle almış olur (Taberânî, el-Mu'cemü'l-kebîr). Heysemî senedindeki Abdülmün'im b. Beşîr'in çok zayıf olduğunu söyler (Mecmau'z-zevâid X, 103).
- Şa'bî'den: Kıyamet gününde sevabının en dolu ölçekle ölçülmesini isteyen, meclisinden kalkarken son sözü bu ayetler olsun (İbn Ebî Hâtim, Tefsîr). Rivayet mürseldir: Tâbiî olan Şa'bî sözü bir sahâbî anmadan Peygamberimize nispet eder.
- Hz. Ali'den: Aynı söz Hz. Ali'nin kendi sözü olarak da nakledilir (Beğavî, Tefsîr; İbn Kesîr bu rivayeti anar). Senedindeki Asbağ b. Nübâte'yi İbn Hacer metruk sayar.
Sık Sorulan Sorular
Sübhane rabbike rabbil izzeti amma yasifun ne demek?
“Senin izzet sahibi Rabbin, onların isnat etmekte oldukları vasıflardan yücedir, münezzehtir” demektir. Ardından peygamberlere selam ve âlemlerin Rabbine hamd gelir (Sâffât 37:180-182).
Sübhane rabbike hangi surede?
Sâffât suresinin son üç ayetidir (180-182). Sâffât Kur'an'ın 37. suresidir; ayetler 23. cüzde, sitemizin mushafında 453. sayfanın sonundadır.
Sübhane rabbike ne zaman okunur?
Dua bitince, tesbihatın sonunda ve Kur'an okunduktan sonra okunur. Kur'an Yolu bunu müslümanlar arasında yerleşmiş bir gelenek olarak anar; Kurtubî de duanın sonunda okunmasını güzel bulur. Belirli bir sevap vaat eden rivayetler ise zayıftır.
Meclisten kalkarken Sübhane rabbike mi okunur, meclis keffareti mi?
Meclisten kalkarken söylendiği hadislerle sabit olan söz, “Sübhânekellâhümme ve bi hamdik” diye başlayan meclis keffareti duasıdır; sitemizde ayrı bir sayfada anlatılır. Sübhâne Rabbike ayetlerinin meclis sonunda okunmasına dair Şa'bî ve Hz. Ali rivayetlerinin senetleri ise zayıftır.