Allâhümme Salli
Son oturuşta Ettehiyyâtü'den sonra okunur.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd.
Allahım! İbrahim'e ve İbrahim'in ailesine rahmet ve ikram ettiğin gibi, Muhammed'e ve Muhammed'in ailesine de rahmet ve ikram eyle. Şüphesiz sen övülmeye layık olansın, şanı yüce olansın.
Kaynak: Buhârî, Ehâdîsü'l-enbiyâ (3370), Daavât (6357); Müslim, Salât (406); Ka'b b. Ucre rivayeti
Allahümme Salli Anlamı
Allahümme Salli, Peygamberimiz için okunan salavatın namazdaki şeklidir. Hz. İbrahim'in adı geçtiği için “salavat-ı İbrâhîmiyye” diye de bilinir. Ahzâb suresinin 56. ayetinde Allah ve meleklerinin Peygamber'e salât ettiği bildirilir ve müminlerden de ona salât ve selam getirmeleri istenir.
“Salât” kelimesi, kimden geldiğine göre farklı anlaşılmıştır. Buhârî'nin naklettiğine göre tâbiîn âlimi Ebü'l-Âliye, Allah'ın salâtını O'nun meleklerin yanında Peygamber'i övmesi, meleklerin salâtını ise dua diye açıklamıştır. Başka âlimler Allah'ın salâtını rahmet olarak yorumlamıştır. Müminin salâtı ise Allah'tan Peygamberimiz için bu övgüyü ve rahmeti istemektir.
Duada istenen salâtın, Hz. İbrahim'e ve ailesine verilene benzetilmesi âlimlerin üzerinde durduğu bir konudur. Yaygın açıklamaya göre buradaki benzetme derece bakımından değil, nimetin varlığı bakımındandır: Allah, İbrahim'e ve soyuna nasıl ikram ettiyse Muhammed'e ve ailesine de öyle ikram etmesi istenir.
Sahabe, Ahzâb 56 inince Peygamberimize selamı bildiklerini, salâtı nasıl getireceklerini sordular. Peygamberimiz onlara bu duayı öğretti (Buhârî, Ehâdîsü'l-enbiyâ 3370, Daavât 6357; Müslim, Salât 406). Türkiye'de Salli ve Bârik diye iki ayrı dua gibi okunan metin, hadiste tek bir salavatın iki yarısıdır.
Allahümme Salli Fazileti
Peygamberimiz, kendisine bir kez salavat getirene Allah'ın on kez salât edeceğini haber vermiştir (Müslim, Salât 408). Bu, salavatın faziletine dair en sağlam rivayetlerden biridir.
Fedâle b. Ubeyd'in anlattığına göre Peygamberimiz, namazında Allah'ı övmeden ve salavat getirmeden doğrudan dua eden birini duydu ve onun acele ettiğini söyledi. Ardından dua edenin önce Allah'a hamd ve senâ etmesini, sonra Peygamber'e salavat getirmesini, daha sonra dilediğini istemesini öğütledi (Tirmizî, Daavât 3477, hasen sahih; Ebû Dâvûd, Vitr 1481). Namazın son oturuşundaki sıra da budur: önce Ettehiyyatü, sonra salavat, sonra dua.
Namazda Allahümme Salli
Allahümme Salli, her namazın son oturuşunda Ettehiyyatü'den sonra okunur, ardından Allahümme Bârik gelir. Farz namazların, vitrin ve müekked sünnetlerin birinci oturuşunda okunmaz; orada Ettehiyyatü'den sonra kalkılır.
Hanefî mezhebine göre ikindinin ve yatsının ilk sünneti gibi müekked olmayan dört rekâtlı sünnetlerde birinci oturuşta da okunur. Cenaze namazında ise ikinci tekbirden sonra okunur.
Hükmü mezhebe göre değişir. Hanefîlere göre son oturuşta salavat okumak sünnettir. Şâfiî ve Hanbelîlere göre Peygamberimize salavat son oturuşta namazın farzlarındandır, okunmazsa namaz geçerli olmaz. Mâlikî mezhebinde ise sünnet veya müstehap kabul edilir.
Salli Barik Duaları Nasıl Ezberlenir?
Salli ve Bârik aynı kalıptadır. Birini ezberleyen ötekini birkaç dakikada öğrenir, çünkü yalnız iki kelime değişir:
- Salli'de “salli” ve “salleyte”, Bârik'te “bârik” ve “bârakte” denir. Geri kalan her şey aynıdır.
- Her iki dua dört parçadır: Muhammed için istek, Muhammed'in ailesi için istek, İbrahim ve ailesine benzetme, “inneke hamîdün mecîd” kapanışı.
- Önce Salli'yi bu dört parçaya bölerek ezberleyin, sonra aynı kalıbı Bârik'e uygulayın.
- İkisini her zaman art arda okuyun; namazdaki sıraları da böyledir.
Sık Sorulan Sorular
Salli Barik nerede okunur?
Namazın son oturuşunda, Ettehiyyatü'den hemen sonra önce Salli, sonra Bârik okunur. Hanefîlere göre müekked olmayan dört rekâtlı sünnetlerin birinci oturuşunda da okunur.
Allahümme Salli okunmazsa namaz olur mu?
Hanefî mezhebinde salavat sünnet olduğu için namaz geçerlidir. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde son oturuşta salavat farz sayıldığından okunmadan kılınan namaz geçerli görülmez.
Allahümme Salli neden Hz. İbrahim'i anar?
Hadiste Peygamberimiz salavatı bu şekilde öğretmiştir. Âlimlerin yaygın açıklamasına göre benzetme, Allah'ın İbrahim ve soyuna verdiği nimetin benzerinin Peygamberimiz ve ailesi için istenmesidir.
Cenaze namazında Allahümme Salli ne zaman okunur?
Hanefî mezhebinde cenaze namazının ikinci tekbirinden sonra Salli ve Bârik okunur.