Rabbenâ Âtinâ
Son oturuşta salavattan sonra okunan dualardandır. Kunut duasını bilmeyen kişi vitirde de bunu okuyabilir.
Bakara Suresi 201. ayet
- 201
وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَٓا اٰتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿٢٠١﴾
Ve minhum men yekulu rabbena atina fid dunya haseneten ve fil ahirati haseneten ve kına azaben nar.
Onlardan bir kısmı da: Ey Rabbimiz! «Bize dünyada da iyilik ver, âhirette de iyilik ver. Bizi Cehennem azâbından koru!» derler.
Rabbena Atina Anlamı
Rabbenâ âtinâ, Bakara suresinin 201. ayetinde geçen duadır. Ayet, hac ibadetinin anlatıldığı bölümdedir. Bir önceki ayette yalnız dünyalık isteyen insanlardan söz edilir; bu ayette ise hem dünyanın hem ahiretin iyiliğini isteyenler övülür. Hemen ardından gelen ayet, bu kişilerin kazandıklarından bir pay alacaklarını bildirir.
Duanın gücü dengesindedir. Kul dünyayı küçümsemez, ahireti de unutmaz; ikisinin de iyisini Allah'tan ister. Tefsircilere göre dünyadaki iyilik sağlık, helal rızık, faydalı bilgi, salih amel ve huzurlu bir aile gibi her türlü güzelliği kapsar. Ahiretteki iyilik ise kolay bir hesap, Allah'ın rızası ve cennettir.
Duanın son cümlesi ateşin azabından korunmayı ister. Böylece kısa bir cümlede hayrın tamamı istenmiş, şerrin en büyüğünden de Allah'a sığınılmış olur.
Ayetin başındaki “Ve minhüm men yekûlü” ifadesi “onlardan kimi de şöyle der” anlamındadır ve duanın kendisine dahil değildir. Dua olarak okunurken “Rabbenâ” kelimesinden başlanır.
Rabbena Atina Fazileti
Enes b. Mâlik, Peygamberimizin en çok yaptığı duanın bu olduğunu bildirir (Buhârî, Daavât 6389; Müslim, Zikir 2690). Müslim'in rivayetine göre Enes de bir dua edeceği zaman bu duayı okur, başka bir dua edecekse onun içine bunu da katardı.
Yine Enes'in anlattığına göre Peygamberimiz, hastalıktan çok zayıflamış bir sahabiyi ziyaret etti. Adam, ahirette görecekse cezasını dünyada vermesi için Allah'a dua ettiğini söyledi. Peygamberimiz buna kimsenin güç yetiremeyeceğini söyledi ve neden Rabbenâ âtinâ duasını okumadığını sordu. Sonra bu duayla onun için Allah'a dua etti ve adam iyileşti (Müslim, Zikir 2688).
Abdullah b. Sâib, Peygamberimizin Kâbe'yi tavaf ederken Rükn-i Yemânî ile Hacerülesved arasında bu duayı okuduğunu anlatır (Ebû Dâvûd, Menâsik 1892, hasen). Hac ve umre yapanların tavafta bu duayı okuması buna dayanır.
Namazda Rabbena Atina
Hanefî mezhebinde namazın son oturuşunda Ettehiyyatü, Allahümme Salli ve Allahümme Bârik'ten sonra Kur'an ve hadis dualarına benzeyen bir dua okumak sünnettir. Türkiye'deki uygulamada bu dua Rabbenâ âtinâ'dır; ardından Rabbenağfirlî okunur ve selam verilir.
Bu iki dua zorunlu değildir. Hz. Ebû Bekir'e namaz için öğretilen “Allâhümme innî zalemtü nefsî” duası (Buhârî, Ezân 834) ya da teşehhüdden sonra dört şeyden Allah'a sığınmayı içeren dua (Müslim, Mesâcid 588) gibi başka sahih dualar da okunabilir.
Hanefî âlimlere göre namazda yapılan dua, Kur'an ve hadislerdeki dualara benzemelidir. İnsanların birbirinden isteyebileceği şeyleri gündelik konuşma diliyle istemek namazı bozar. Şâfiî ve Mâlikî âlimler ise namazda dünya ve ahiretle ilgili her türlü meşru duayı caiz görür. Kur'an'da geçen Rabbenâ âtinâ, bütün görüşlere göre en uygun dualardandır.
Hanefî fıkıh kitaplarında, vitir namazında Kunut dualarını bilmeyen kişinin onların yerine Rabbenâ âtinâ okuyabileceği de yazılıdır.
Sık Sorulan Sorular
Rabbena duasının sonunda Rabbenağfirli mi okunur?
Türkiye'deki uygulamada son oturuşta önce Rabbenâ âtinâ, ardından Rabbenağfirlî okunur ve selam verilir. Bu sıra bir gelenektir; ikisi de zorunlu değildir ve yerlerine başka sahih dualar da okunabilir.
Rabbena Atina hangi surede ve kaçıncı sayfada?
Bakara suresinin 201. ayetidir. Sitemizdeki mushafta 32. sayfada, Bakara'nın 197-202. ayetleriyle birlikte yer alır.
Rabbena Atina namazda nerede okunur?
Namazın son oturuşunda Ettehiyyatü, Salli ve Bârik'ten sonra okunur. Birinci oturuşta okunmaz.
Rabbena duaları nelerdir?
Namazda okunan Rabbena duaları denince Rabbenâ âtinâ (Bakara 201) ve Rabbenağfirlî (İbrahim 41) kastedilir. Kur'an'da “Rabbenâ” diye başlayan başka dualar da vardır; Bakara 286, Âl-i İmrân 8 ve A'râf 23 bunlardandır.
Kunut duasını bilmeyen Rabbena okuyabilir mi?
Evet. Hanefî fıkıh kitaplarına göre Kunut dualarını bilmeyen kişi vitrin üçüncü rekâtında onların yerine Rabbenâ âtinâ okuyabilir.