Yasin Suresi

Rükû Tesbihi

Rükûda en az üç kez söylenir.

Tam ekran oku

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ

Sübhâne Rabbiye'l-azîm.

Yüce Rabbimi bütün eksikliklerden uzak tutarım.

3 defa okunur.

Kaynak: Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn (772); Ebû Dâvûd, Salât (869, 871); Tirmizî, Salât (261, 262)

Sübhane Rabbiyel Azim Anlamı

Tesbih üç kelimedir. “Sübhâne”, Allah'ı her türlü eksiklikten ve yaratılmışlara benzemekten uzak tutmak demektir. “Rabbî” (Rabbim) kelimesiyle kul bu tenzihi kendi Rabbine yöneltir. “El-azîm” ise zâtı ve sıfatları hakkıyla kavranamayacak kadar büyük ve yüce olan demektir.

Rükû, Allah'ı yüceltme yeridir. Peygamberimiz son hastalığında perdeyi aralayıp Hz. Ebû Bekir'in arkasında saf tutan cemaate seslenmiş, rükû ve secdede Kur'an okumanın kendisine yasaklandığını bildirmiş ve şöyle demiştir: “Rükûda Rabbi yüceltin, secdede ise duaya gayret edin” (Müslim, Salât 479).

Rükû Tesbihinin Kaynağı

Ukbe b. Âmir'in anlattığına göre Vâkıa suresindeki “Öyleyse Yüce Rabbinin adıyla tesbih et” ayeti inince Peygamberimiz “Bunu rükûnuzda söyleyin” buyurmuş, A'lâ suresinin ilk ayeti inince de onu secdeye vermiştir (Ebû Dâvûd, Salât 869). Aynı emir Vâkıa suresinde iki kez, Hâkka suresinin son ayetinde bir kez geçer (Vâkıa 56:74, 96; Hâkka 69:52). Bu rivayetin senedini Nevevî hasen, Elbânî zayıf saymıştır.

Peygamberimizin rükûda bu sözü söylediği ise sahih rivayetlerle sabittir. Huzeyfe, bir gece onunla birlikte namaz kıldığını anlatır: Peygamberimiz Bakara, Nisâ ve Âl-i İmrân surelerini okuduktan sonra rükûa varmış, “Sübhâne Rabbiye'l-azîm” demeye başlamış ve rükûu neredeyse kıyamı kadar sürmüştür (Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn 772). Tirmizî, Huzeyfe'nin bu rivayeti için “hasen sahih” der (Tirmizî, Salât 262).

Hz. Âişe, Peygamberimizin rükû ve secdelerinde “Sübbûhun kuddûsün Rabbü'l-melâiketi ve'r-rûh” (meleklerin ve Cebrâil'in Rabbi her eksiklikten uzak ve mukaddestir) dediğini de rivayet eder (Müslim, Salât 487). Hanefî mezhebinde farz namazların rükûunda tesbihle yetinilir; bu tür ilaveler nafile namazlarda okunur (Haskefî, ed-Dürrü'l-muhtâr).

Rükû Tesbihi Kaç Kere Okunur?

Hanefî mezhebinde rükûda en az üç kez “Sübhâne Rabbiye'l-azîm” demek sünnettir. Üç sayısı, İbn Mes'ûd'dan gelen “Üç kez söyleyenin rükûu tamam olur, bu da en azıdır” rivayetine dayanır. Tirmizî bu rivayetin senedinin kopuk olduğunu söyler, fakat âlimlerin uygulamasının bu yönde olduğunu, rükû ve secdede üç tesbihten aşağı inilmemesini müstehap gördüklerini ekler (Tirmizî, Salât 261). Hanefî fıkıh kitaplarında sayıyla ilgili şu ölçüler verilir (Haskefî, ed-Dürrü'l-muhtâr; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr I, 494):

Sık Sorulan Sorular

Rükûda ne denir?

Rükûda en az üç kez “Sübhâne Rabbiye'l-azîm” denir. Anlamı “Yüce Rabbimi bütün eksikliklerden uzak tutarım” demektir.

Rükû tesbihi kaç kere okunur?

En az üç kez. Yalnız kılan kişi beş, yedi gibi tek sayılarla artırabilir; imam ise cemaati yormayacak kadar söyler.

Rükûda tesbih unutulursa namaz bozulur mu?

Bozulmaz. Hanefî mezhebinde rükû tesbihi sünnettir ve unutulması sehiv secdesi gerektirmez (Kâsânî, Bedâiu's-sanâi'). Ancak rükûda en az bir tesbih süresi kadar durmak vaciptir.

Rükûda dua edilir mi?

Peygamberimiz rükûyu Allah'ı yüceltme yeri olarak göstermiş, rükûda Kur'an okumayı da yasaklamıştır (Müslim, Salât 479). Hanefî mezhebinde farz namazların rükûunda tesbihle yetinilir; hadislerde geçen başka rükû zikirleri nafile namazlarda okunur.