Berat Kandili 2027

Berat Kandili Nedir?

Berat kelimesi Türkçede kurtuluş, temize çıkma ve bir borçtan ya da suçlamadan aklanma anlamında kullanılır. Bu gecenin Berat diye anılması, günahlardan bağışlanma ve arınma umuduyla ihya edilmesinden gelir. Hadis kitaplarında ise “Şaban'ın ortasındaki gece” (nısf-ı Şaban) diye geçer.

Berat gecesi, Receb ile Ramazan arasındaki Şaban ayının tam ortasına denk gelir. Üç Aylar'ın ikinci ayında, Ramazan'a yaklaşık iki hafta kala idrak edilir. Bu yüzden Ramazan'a bir hazırlık, bir iç muhasebe gecesi olarak da görülür.

Berat Gecesi Hakkındaki Rivayetler

Duhân suresinin 3. ayetinde Kur'an'ın “mübarek bir gecede” indirildiği bildirilir. Tefsircilerin çoğu, İbn Abbas, Katâde ve Mücâhid'den gelen görüşlere dayanarak bu gecenin Kadir gecesi olduğunu söyler; çünkü Kur'an'ın Ramazan'da indirildiği Bakara suresinin 185. ayetinde açıkça bildirilir. Taberî bu görüşü tercih etmiştir. İkrime gibi bazı âlimler ise ayetteki gecenin Şaban'ın ortasındaki gece olduğunu söylemiş, İbn Kesîr bu görüşü Kur'an'ın açık ifadesine uzak bulmuştur.

Bu gecenin faziletine dair hadisler de vardır. Ebû Mûsâ el-Eş'arî'nin rivayetine göre Allah, Şaban'ın ortasındaki gece kullarına rahmetle bakar ve Allah'a ortak koşan ile kalbinde kardeşine kin besleyen dışında herkesi bağışlar (İbn Mâce, İkâmetü's-salât 1390). Bu rivayetin senedi zayıftır; fakat farklı sahabilerden benzer rivayetler geldiği için Elbânî gibi bazı muhaddisler hadisi bu yollarla birlikte sahih kabul etmiştir. İbn Receb, bu gecenin faziletine dair rivayetlerin sıhhati konusunda ihtilaf bulunduğunu, âlimlerin çoğunun bunları zayıf saydığını, İbn Hibbân'ın ise bazılarını sahih kabul ettiğini aktarır.

Hz. Âişe'nin, o gece Peygamberimizi Bakî mezarlığında bulduğunu anlatan rivayetin senedini Buhârî zayıf saymıştır (Tirmizî, Savm 739). Gecesini ibadetle, gündüzünü oruçla geçirmeyi emreden rivayet ise çok zayıftır (İbn Mâce, İkâmetü's-salât 1388).

Bu rivayetlerin ortak mesajı bağışlanmadır, ve bağışlanmanın önünde iki engel sayılır: şirk ve kin. Bu yüzden Berat gecesinin en anlamlı hazırlığı, kalpteki kırgınlıkları bırakıp dargın olunan kişilerle barışmaktır.

Berat Kandili Nasıl İhya Edilir?

Berat gecesine özel, şekli sünnetle belirlenmiş bir ibadet yoktur. Gece, her zaman yapılabilen ibadetlerle değerlendirilir: kaza ya da nafile namaz, Kur'an okumak, tövbe ve istiğfar, salavat, dua ve sadaka. Dargınlarla barışmak, anne babayı ve akrabaları ziyaret etmek de bu gecenin ruhuna uygundur.

Bazı kitaplarda bu gece için anlatılan yüz rekâtlık namaz, Nevevî gibi âlimlere göre sonradan çıkmış bir uygulamadır ve dayandırıldığı rivayet asılsızdır. Tartûşî'nin naklettiğine göre bu namaz ilk kez hicri 448 yılında Kudüs'te kılınmıştır. Bu nedenle namaz, özel sayı ve sure şartı olmadan kılınan nafile ya da kaza namazı olarak kılınır.

Kabir ziyareti her zaman sünnettir; Peygamberimiz kabirleri ziyaret etmeyi, ölümü hatırlattığı için tavsiye etmiştir (Müslim, Cenâiz 976, 977). Türkiye'de kandil günlerinde kabir ziyareti yaygın bir gelenektir.

Şaban Ayı ve Oruç

Peygamberimiz Ramazan dışında en çok Şaban ayında oruç tutardı (Buhârî, Savm 1969, 1970; Müslim, Sıyâm 1156). Üsâme b. Zeyd bunun sebebini sorduğunda, Şaban'ın Receb ile Ramazan arasında insanların gafil kaldığı bir ay olduğunu, amellerin o ayda Allah'a yükseltildiğini ve amelinin oruçlu iken yükseltilmesini sevdiğini söyledi (Nesâî, Sıyâm 2357, hasen).

Yalnız Şaban'ın 15. gününe özel bir oruç sahih rivayetlerle sabit değildir. Bununla birlikte Peygamberimiz her ayın 13, 14 ve 15. günlerinde oruç tutmayı tavsiye etmiştir (Tirmizî, Savm 761, hasen). Berat'ın ertesi günü bu günlerin içindedir; o gün nafile oruç tutmak isteyen bu tavsiyeye uymuş olur.

Kandil Gecesi Okunacak Sureler ve Dualar

Kandil gecelerinde belirli surelerin okunması sünnetle belirlenmiş değildir; Türkiye'de yerleşmiş bir gelenektir. Berat gecesinde en çok Yasin, Duhân, Mülk ve Vâkıa sureleri okunur. Bazı yörelerde belli niyetlerle üç kez Yasin okumak âdettir; bunun sünnette dayanağı yoktur, ama Yasin okumak her gece güzeldir.

Dua olarak seyyidü'l-istiğfâr, “Estağfirullâhe'l-azîm” istiğfarı, af ve âfiyet duası ve salavatlar uygundur. Ramazan'ın da bereketli kılınmasını isteyen Receb ve Şaban duası bu gece sıkça okunur.