Yasin Suresi

Hz. Yûsuf'un duası

Müslüman olarak ölmek ve sâlihlere katılmak için okunur.

Tam ekran oku

Yusuf Suresi 101. ayet

  1. 101

    رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَن۪ي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَن۪ي مِنْ تَأْو۪يلِ الْاَحَاد۪يثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ اَنْتَ وَلِيّ۪ فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّن۪ي مُسْلِماً وَاَلْحِقْن۪ي بِالصَّالِح۪ينَ ﴿١٠١﴾

    Rabbi kad ateyteni minel mulki ve allemteni min te'vilil ehadis, fatıras semavati vel ardı ente veliyyi fid dunya Vel ahıreh, teveffeni muslimen ve elhıkni bis salihin.

    «Ey Rabbim! Mülkten bana (nasibimi) verdin ve bana (rüyada görülen) olayların yorumunu da öğrettin. Ey gökleri ve yeri yaratan! Sen dünyada da ahirette de benim sahibimsin. Beni müslüman olarak öldür ve beni sâlihler arasına kat!»

Yusuf Suresi'nde oku

Rüyanın Gerçekleştiği Gün

Hz. Yûsuf çocukken on bir yıldızın, güneşin ve ayın kendisine secde ettiğini rüyasında görmüştü (Yûsuf 12:4). Kıssa, bu rüyanın gerçekleştiği günle biter: Anne babası ve kardeşleri Mısır'a gelir, o da “İşte bu, daha önce (gördüğüm) rüyanın yorumudur” der (12:100). Taberî aradan geçen süre hakkında farklı rivayetler aktarır: Selmân el-Fârisî'ye göre rüya ile yorumu arasında kırk yıl geçmiştir; Hasan-ı Basrî baba ile oğlun ayrılığını seksen, İbn İshâk on sekiz yıl olarak nakleder.

Bu dua o günün sonunda edilir. Taberî'ye göre Hz. Yûsuf, Allah anne babasını ve kardeşlerini bir araya getirip ona dünyada itibar ve iktidar verdikten sonra, sâlih atalarına kavuşmayı özleyerek bu sözleri söylemiştir. İbn İshâk'ın anlatımında ise içinde bulunduğu saltanata bakıp kendine gelmiş, dünyadaki her şeyin geçip gideceğini hatırlamış ve böyle dua etmiştir (Taberî). İbn Kesîr'e göre o, Allah dünyadaki nimetini tamamladığı gibi ahirette de sürdürsün diye dua etmiştir.

Önce Nimetleri Saymak

Duanın ilk yarısı bir istek değil, şükürdür. Taberî, Hz. Yûsuf'un burada Allah'ın nimetlerini sayarak O'na şükrettiğini söyler: mülkten bir pay ve rüyaları yorumlama bilgisi. Mücâhid “te'vîlü'l-ehâdîs” sözünü rüya tabiri diye açıklar (Taberî).

Kurtubî iki nimetin de “min” (-den) edatıyla anıldığına dikkat çeker: “Mülkten verdin, yorumdan öğrettin.” Çünkü Mısır'ın idaresi bütün mülk, rüya tabiri de bütün ilim değildi.

Ardından Allah'ı “gökleri ve yeri yaratan” diye anar; Kurtubî “fâtır”ı her şeyi örneksiz ve yoktan var eden diye açıklar. “Sen dünyada da ahirette de benim sahibimsin” cümlesini Taberî şöyle açar: Dünyada bana kötülük isteyenlere karşı yardımınla beni korur, nimetinle beslersin; ahirette de lütfun ve rahmetinle işimi üstlenirsin. İstek ancak bundan sonra gelir.

Sâlihler Arasına Katılmak

Hz. Yûsuf'un katılmak istediği sâlihler kimlerdir? Taberî onları Hz. Yûsuf'un sâlih ataları İbrâhîm ve İshâk ile onlardan önceki peygamberler, Kurtubî ise üç atası İbrâhîm, İshâk ve Ya'kûb diye açıklar. Hz. Yûsuf zindandayken de “Atalarım İbrahim, İshak ve Ya'kub'un dinine uydum” demişti (Yûsuf 12:38). İbn Kesîr ise sâlihleri onun kardeşleri olan peygamberler ve resuller diye açıklar. Hz. İbrâhîm de “Rabbim! Bana hikmet ver ve beni iyiler arasına kat” diye dua etmiştir (Şuarâ 26:83); o dua sitemizde ayrı bir sayfadadır.

İbn Kesîr, Hz. Yûsuf'un bu sözleri ölümü yaklaşınca söylemiş olabileceğini de belirtir ve Peygamberimizin son anlarını hatırlatır. Hz. Âişe, Peygamberimizin vefatından önce kendisine yaslanmış hâlde “Allâhümme'ğfir lî ve'rhamnî ve elhıknî bi'r-refîki'l-a'lâ” (Allahım, beni bağışla, bana merhamet et ve beni en yüce dostlara kat) dediğini işitmiştir (Buhârî, Merdâ 5674; Müslim, Fedâilü's-sahâbe 2444). “Elhıknî” (beni kat) kelimesi iki duada da aynıdır.

Aynı istek Peygamberimizin dilinde de geçer. Uhud günü müşrikler çekilince Peygamberimiz sahabeyi saf hâlinde arkasına dizip Allah'a uzun bir hamd ve dua etmiş, bu duada “Allahım, bizi Müslüman olarak öldür, Müslüman olarak yaşat ve rezil olmadan, fitneye düşmeden bizi sâlihlere kat” demiştir (Ahmed b. Hanbel, Müsned 15492; Buhârî, el-Edebü'l-müfred 699). Şuayb el-Arnaût senedini ceyyid, Elbânî hadisi sahih saymıştır.

Sık Sorulan Sorular

Teveffeni müslimen ne demek?

“Canımı Müslüman olarak al” demektir. Taberî “teveffenî müslimen”i “beni Müslüman olarak kendine al” diye açıklar. Dahhâk ise duayı “Beni sana itaat üzere öldür, öldürdüğünde de beni bağışla” diye anlamıştır (Taberî).

Teveffeni müslimen ile teveffena müslimin aynı mı?

Sözler aynı köktendir, söyleyenler ve hâlleri farklıdır. “Teveffenî müslimen” (beni) Hz. Yûsuf'un nimetlerin tamamlandığı günkü duasıdır. “Teveffenâ müslimîn” (bizi) ise Firavun'un ölümle tehdit ettiği sihirbazların duasıdır (A'râf 7:126). Bu duaların ölümü istemek anlamına gelip gelmediği ve âlimlerin görüşleri, sihirbazların duası ile ölüm temennisi yerine öğretilen dua sayfalarımızda anlatılır.

Hz. Yûsuf'un duası ne zaman okunur?

Belirli bir vakti ve sayısı yoktur. Güzel bir son isteyen herkes okuyabilir. Bir nimete kavuşulan, bir hedefe ulaşılan anlarda şükür ve hüsn-i hâtime duası olarak okumak ayetin kendi bağlamına uygundur. Kur'an duası olduğu için namazın son oturuşunda da okunabilir.